Als je aan haar komt ken je lachen

Hij stond bekend als een lastig persoon met veel agressie. ‘Niet te corrigeren’ stond er in zijn zorgdossier tussen neus en lippen door. Pas toen een collega mij van een route afhaalde en haar ‘lastige klanten’ wilde laten zien, leerde ik hem pas echt kennen. Zijn eerste woorden waren erg duidelijk: ‘Als je aan haar komt ken je lachen’. Ik wist waar ik aan toe was maar mijn troef woog zwaarder.

Mijn eerste dagen in de gezondheidszorg gingen niet vanzelf. Ingewerkt worden als eerstejaars leerling verpleegkundige op oudere leeftijd ging niet zonder slag of stoot. Los van de kennis die je meekrijgt vanuit school, is het vooral de ervaring die je opdoet op de werkvloer. Daarin word je getest door collega’s, daar was ik me zeker wel bewust van. Niet iedereen begint vanaf 0 in de ouderenzorg direct aan een opleiding Verpleegkundige niveau 4 en al zeker niet als je een man bent. Enige jaloezie speelde hier vast in mee.

Dat moet je niet willen

Toen ik op een dag een voor een eerstejaars leerling verpleegkundige te zware route kreeg toebedeeld, met ‘een onmogelijke collega’, greep ze in. Loop maar met mij mee want dit ga jij niet trekken. Dat moet je gewoon niet willen. Deze collega nam het voor me op. Niet alleen omdat ik leerling was maar vooral omdat ze mij een gelijke kans wilde gegeven als leerling, ook al was ik wat ouder. Niet in de laatste plaats omdat we elkaar al even kende. Sterker nog, als klein kind had ze ooit bij op schoot gezeten op de voetbalvereniging terwijl haar ouders als bevlogen vrijwilligers weer eens insprongen achter de bar van de voetbalvereniging. Let je ff op? Op schoot zitten bij een relatief vreemde jongen was toen de normaalste zaak van de wereld bij onze voetbalvereniging. Maar dat terzijde. Dat was een andere tijd.

Haar eerste client was een man die in de vroege ochtend al schreeuwend en tierend beneden in het atrium zat. Ervaren collega’s liepen er voor weg in de ochtend en hoopte altijd dat iemand anders ‘dit probleem geval’ zouden oppakken. Mijn collega die mij aan de hand meenam die dag begon juist haar route met deze beste man en gaf mij aan dat dit juist een prachtige casus voor mij zou zijn ‘omdat je bent zoals je bent’.

Slapen doen we ’s nachts

Als man had ik bij deze client al een nadeel in zijn benadering naar mensen toe. Maar de dame in kwestie had juist een enorme vertrouwensband met hem, dus die combinatie zou moeten werken. Ze stelde mij rustig voor en gaf aan dat ik leerling was. Dat we bijna 17 jaar schelen in leeftijd zag deze man uiteraard ook wel. Hij had direct zijn twijfels en bij het minste geringste gingen zijn voelsprieten al direct omhoog staan. Zijn eerste opmerking was dan ook ‘Als je aan haar komt ken je lachen, slapen doen we ’s nachts!’. Het was niet alleen dreigende taal want zijn hele houding spraken boekdelen. Een zeer agressieve houding in woord en gebaar.

Nu ben ik niet al te snel van slag maar voordat ik het kon laten merken zei collega heel simpel: ‘joh, doe eens lief. Ik ken hem al mijn heel leven en hij doet geen vlieg kwaad’. Ik sla al zijn ribben uit zijn lijf als hij aan jou komt was zijn antwoord en balde zijn vuist in mijn richting. Niet veel later rookten zij een sigaretje op zijn kamer (dat kon toen nog net met de wetgeving van 7 jaar geleden) en werd de toon milder dankzij collega. Hij keek mij nog eens aan en herhaalde nogmaals ‘Als je aan haar komt ken je lachen. Ik twijfelde geen moment aan zijn uitspraak maar mijn rust in woord en gelaat maakte hem rustiger. ‘Ik ga je helpen als het zover moet komen gaf ik als tegen reactie, maar ik wist dat hij mij hiervoor echt niet nodig had.

Empathisch

Het overwicht wat collega teweeg bracht door alleen simpelweg eerlijk en oprecht te zijn, goed te luisteren en passende opmerkingen te maken, hebben me veel geleerd. Directief maar met veel empathie. Ieder mens in zijn waarde laten. Een manier van aanpak die ik nog steeds omarm.

Mijn opleiding ging verder en toen was het een goed gebruik dat je niet alleen naar een nieuwe afdeling gaat maar ook naar een ander verpleeghuis. Zo verloor ik bewuste collega uit het oog qua werkveld. Zij bleef hangen in het verpleeghuis waar ze al jaren werkzaam was en ik ging mijn opleiding verder vervolgen op andere afdelingen in andere verpleeghuizen.

Een paar jaar later komen we elkaar toch weer tegen. Ik als praktijkverpleegkundige anderhalf jaar geleden aangenomen bij mijn huidige werkgever, zij toen nog als laatstejaars leerling verpleegkundige. Bijna onwerkelijk want als er één iemand mijn lijf-zin al voor mij geadopteerd heeft van ‘achter elke deur help je je eigen ouders‘ dan was zij het wel. Na jarenlang als VIG’er gewerkt te hebben, koos ze alsnog om verpleegkundige te worden. Lang verhaal kort…. je kunt niet met iedereen lezen en schrijven maar je weet wel vrij snel wat je aan elkaar hebt op de werkvloer als je dezelfde manier van empathie hebt naar je bewoners toe.

Ik denk nog regelmatig aan die oudere, maar o zo sterke, man die zich zo agressief opstelde naar de mensen die hij niet vertrouwde. Wat ik aan hem heb overgehouden? Zijn standaard uitspraak ‘Als je aan haar komt ken je lachen’ in ere te houden want zo sta ik er nu wel in. Ik heb een prachtige collega die reageert vanuit haar emotie en werkt vanuit haar jarenlange kennis en kunde in de ouderenzorg. Trots op haar, trots op wie ze altijd is gebleven. Niet omdat ze bij mij op schoot gezeten heeft, maar wel omdat ze zorg levert vanuit haar hart. Kom je aan haar, dan kom je aan mij. Had ik het al gehad over haar ‘hart op de tong‘? Oh… dat wordt vast een ander verhaal 🙂