Dit is wat werken in de ouderenzorg zo mooi maakt

Werken in de ouderenzorg betekent ook dat je om moet gaan met de dood. Dat doet iedereen op zijn eigen manier maar je kunt er niet om heen dat dit altijd met verdriet te maken heeft. Elk mens wil het beste uit zijn leven halen maar als het einde nadert, omdat je lichaam het simpelweg opgeeft, dan kun je als zorgprofessional het verschil maken. Dit is wat werken in de ouderenzorg zo mooi maakt.

In één van mijn vorige verhalen heb ik het trieste verhaal al eens beschreven van dit bijzondere echtpaar. Twee echtelieden samen op een gang van ons verpleeghuis. Dat was nieuw voor mij en het heeft me echt geraakt. Zoveel jaren een gelukkig huwelijk hebben en dan op deze manier uiteindelijk afscheid van elkaar moeten nemen. Het moet verschrikkelijk zijn voor beide, maar ook voor hun dochter en twee kleinkinderen.

In het vorige bericht sprak ik al over het toewerken naar het naderende afscheid. Dat was niet makkelijk, zeker niet omdat beide personen niet uitblonken in het toegeven van hun lichamelijke pijn, hun verdriet en eigen verwachtingen. Vele gesprekjes volgden en door onze vertrouwensband prikte ik hier en daar flink doorheen. De opmerking ‘ach lieve Wilco, jullie doen al zoveel voor ons. Het is goed zo hoor. Laat ons maar gaan’ werd dan ook niet door mij geaccepteerd.

Het speelt vast mee dat ze beide even oud zijn als mijn eigen ouders die ik tot op heden nog steeds bij me mag hebben. Misschien speelt het ook wel mee dat ik op mijn leeftijd nu alleenstaand ben en niet het geluk heb mogen hebben zoveel jaren als hen getrouwd te mogen zijn. En dat soms stomme empathische denken van mij helpt dan ook niet mee. Ik wil helpen, ik wil zorgen, ik wil ontzorgen. Dat zit nu eenmaal in mij.

De man was inmiddels geheel gestopt met zijn dialyse in het ziekenhuis. Reden genoeg om aan te nemen dat zijn dood snel ging naderen. Hij in zijn eigen kamer veelal in bed, zijn vrouw twee deuren verder op dezelfde gang van ons verpleeghuis, erg verzwakt en erg geëmotioneerd, wetende dat haar man binnenkort zou gaan overlijden.

Hun liefdevolle dochter pendelde tussen beide kamers met haar ziel onder haar arm. Proberen je moeder te ondersteunen in het naderende afscheid van haar eigen vader en anderzijds naast je het bed van je vader zittend om te zien hoe hij in grote stappen achteruit gaat. Pfff….ik geef het je te doen. Ik voelde met haar mee en zag de wanhoop soms in haar ogen. Ik moest er wat mee vond ik zelf.

We gaan het gewoon doen

Toen de dag daar was dat ik bij beide een vlindernaald moest plaatsen en de eerste Morfine-injectie moest toedienen, vond ik dat ik moest handelen. Ik overlegde even met hun dochter en later met het echtpaar zelf. Zal ik deze lieve mensen gewoon naast elkaar zetten met hun bedden op één kamer? De dochter keek me aan en vroeg me of dit wel kon en mocht. Ik weet het niet zei ik eerlijk gezegd maar we gaan het gewoon doen. Ook mevrouw was erg verrast en vond het een enorm fijn idee. Hand in hand totdat haar man overleed. Een gek vooruitzicht maar het was het meest haalbare in deze enorm trieste waarheid.

Gezien het tijdstip van de dag zei ik dat dit het eerste zou zijn wat ik de volgende dag zou gaan doen. We namen afscheid van elkaar en opgewekt door mijn idee ging ik naar mijn directe collega toe om samen de overdracht naar de avonddienst te gaan doen. Blij dat mijn idee goed werd ontvangen en blij dat ik toch iets moois kon doen voor deze lieve mensen.

Na de overdracht besprak ik het idee met mijn directe collega en we kregen we beide toch een raar onderbuik gevoel. Stel je nou eens voor dat deze beste man vannacht al gaat kwam het in ons op. Het mag dan einde werkdag voor ons zijn maar met dit gevoel konden we niet naar huis gaan. De dagdienst was al naar huis en de avonddienst was in uitgeklede versie, door een ziek personeelslid, alweer druk aan het werk. We keken elkaar even aan en wisten wat we moesten doen. Tassen werden neergezet en wij gingen samen naar de achtste verdieping.

We gingen meneer gewoon nu per direct verhuizen naar de kamer van mevrouw met bed en al. Dat klinkt erg eenvoudig maar een verpleeghuisbed in zijn geheel uit een tweekamerappartement halen om vervolgens twee deuren verder weer in een ander tweekamerappartement te plaatsen, vraagt enige souplesse. Maar onze hands-on mentaliteit maakt ons niet gek en binnen enkele minuten lagen mevrouw en meneer naast elkaar. Bedhekken zo gesitueerd dat ze elkaars hand konden vasthouden.

Je denkt ook aan alles

Ik maak nog even een foto van jullie voor jullie dochter merkte ik nog op. Jij denkt ook aan alles hoorde ik mevrouw nog zeggen. Vervolgens hebben we ze achtergelaten. Samen op één kamer. Samen tot de dood hen zou scheiden. Een emotioneel beeld. Ik kan het niet anders omschrijven.

Mijn directe collega mag soms een azijnzeiker worden genoemd maar gelukkig weet ik beter. Laat nooit iemand twijfelen aan haar professionaliteit, haar betrokkenheid en haar kennis en kunde. Ze handelt altijd vanuit het perspectief van onze bewoners. We zeiken genoeg op en over elkaar maar weten ook dat we beide staan voor onze bewoners en dit was weer zo’n actie waar we beide met een goed gevoel mee naar huis konden gaan. Dit is wat werken in de ouderenzorg zo mooi maakt.

Gisteren is de beste man vredig ingeslapen. Zijn lichaam wilde hij afstaan aan de medische wetenschap en zo geschiede. Een direct gevolg is dat er dan ook geen uitvaart kan volgen. Het afscheid van familie moest dus gebeuren op de kamer van mevrouw. Zijn lichaam verliet ons verpleeghuis met een uitgeleide zoals bijna elke overleden bewoner ons pand verlaat. Eervol en ook belangrijk voor ons als zorgpersoneel.

Als mevrouw het had gewild had ik haar met bed en al ook maar beneden gebracht om aan te sluiten bij deze altijd respectvolle uitgeleide. Mevrouw had er de kracht niet voor en bedankte voor het aanbod. Mevrouw was erg geëmotioneerd en had tijd nodig voor zichzelf. Niet veel later trof ik haar aan in diepe slaap. Even bijtanken na een zware nacht, het afscheid van haar man en het zien van haar emotionele familieleden. Ik hoop haar nog een tijdje bij ons te mogen houden. Een prachtig mens, kwetsbaar en erg verzwakt, maar het is een doorzetter en weet ondanks alles toch altijd weer die glimlach te fabriceren. Vandaag even niet, vandaag heeft ze haar man moeten laten gaan. Gescheiden door de dood.