Verhalen

Afasie de frustratie ten top

Stel je nou eens voor dat je niet meer kunt praten. Ook schrijven lukt niet meer. Wel ben je bijzonder intelligent maar kan je je zelf dus niet uiten. Ik wil hem zo graag helpen maar ook ik begrijp hem af en toe echt niet. Afasie, de frustratie ten top.

Ieder mens gebruikt taal. Praten, het vinden van de juiste woorden, begrijpen, lezen, schrijven en gebaren maken zijn onderdelen van ons taalgebruik. Wanneer als gevolg van hersenletsel een of meer onderdelen van het taalgebruik niet meer goed functioneren, noemt men dat afasie. Afasie is een taalstoornis die ontstaat door een hersenletsel in de linker hersenhelft. Dit wordt meestal veroorzaakt door een beroerte (CVA), maar kan ook ontstaan door een hersentumor, een ongeval of een andere aandoening in de hersenen.

Toen ik de afdeling opkwam voor mijn dagdienst had hij al strategisch plaats genomen in zijn rolstoel op de afdeling: ik moest hem wel zien voordat ik de zusterpost kon inlopen. Hij keek mij hoopvol en uitgeput aan. Ik zakte door mijn knieën en legde mijn hand even op zijn been. ‘Zal ik als eerste straks naar uw kamer komen?’ Een kort klapje met zijn handen en een aai over mijn arm was zijn dankbaarheid voor de snelle analyse van zijn gesteldheid. Hij maakte rechtsomkeert naar zijn kamer.

Lees ook:  De koffiehuisbaas

Van de nachtzuster begreep ik dat hij niet had geslapen, veel had gehuild maar elke manier van zorg had geweigerd van haar. Een bekend gegeven want hij weigert alle zorg van onbekenden. Alleen voor hem bekend zorgpersoneel maakt enige kans hem te mogen helpen. Niet altijd uit onwil maar vaak uit zelfbescherming. Als hij niet wordt begrepen en ook niet getracht wordt hem te begrijpen, dan kan meneer agressief worden. Dat is hem niet helemaal kwalijk te nemen.

Ik trof een zielig hoopje mens aan in bed. Wat mankeer je dan toch beste man? Pijn in zijn buik was de uitleg. Tsja, dat kan zoveel zijn. Ik nam alle vitale controles op, mocht flink op zijn buik drukken zonder een pijnreactie en ook de bladderscan leverde niks op. Geen enkele aanleiding te vinden die zijn buikpijn kon verklaren.

De beste man liet zelden pijn merken en stond bekend als ‘professioneel zorgmijder’. Naast een niet-reanimatiebeleid wilde meneer ook niet meer ingestuurd worden naar het ziekenhuis voor wat voor reden dan ook. Dat maakt het er allemaal niet makkelijker op en probeerde dat ook in een gesprek duidelijk te krijgen. Mag ik dan wel een arts voor u bellen? Want met een paracetamol kan ik u niet helpen. Nee, daar gaf hij mij gelijk in. Hij maakte met gebaren duidelijk dat hij mijn zorgen begreep en dat hij dankbaar was voor de empathie.

Lees ook:  Een origami tegen de pijn

De AVK van dienst (coördinerend verpleegkundige) in het betreffende weekend was niet opkomen dagen (noodgedwongen ZZP-inhuur) dus daar kon ik ook niet mee stoeien hoe nu verder te gaan. Sterker nog, de AVK dienst moest ik op me nemen naast mijn normale dienst. In die hoedanigheid toch maar de weekendarts gebeld voor overleg en die besloot na inzage in dossier en na mijn verhaal, te komen voor deze meneer.

Ook de jonge arts was van goede wil maar zag de oorzaak ook niet zo snel. Wel werd er weer enigszins gelachen want hoe beeld je nu uit dat je ‘smeuïge ontlasting’ hebt en geen diarree of harde ontlasting. Het is hem gelukt maar die handgebaren in combinatie met een gezichtsuitdrukking van iemand zonder gebit was echt hilarisch. Ik heb dus geleerd dat smeuïge ontlasting het beste kan worden uitgelegd door een hand samen te knijpen…… en de rest kun je vast zelf invullen 🙂

Toch bleven er maar twee opties open: verder onderzoek in het ziekenhuis of pijnstilling. Hij was ondanks zijn enorme pijn toch resoluut: geen ziekenhuis, dan maar wat pijnstilling. Maar als de pijnmedicatie niet helpt? Dan zullen we ook nooit weten wat u mankeert. Hij begreep onze zorgen en maakte gebaren dat het vast allemaal wel weer goed komt. Pff… vriend, je maakt het mij lastig hoor. Ik wil je zo graag helpen. Een paar klapjes in zijn handen, een hand over mijn hand heen en elkaar goed in de ogen kijken. We begrepen elkaar heel goed. Wij hebben geen woorden nodig maar het zou het leven soms wel een stuk makkelijker maken. Afasie, de frustratie ten top.

Lees ook:  Roken is slecht voor de gezondheid

De volgende dagen verlopen niet veel anders dan anderen. Hij is blij als hij mij ziet en als ik hem de opmerkingen voorleg dat hij eigenwijs is, en vast niet gaat zeggen hoe erg de pijn is, dan lacht hij rustig en komt er niet meer uit dan een johjohjoh. Het is een intelligente man die staat voor zijn eigen keuze en dat respecteren we uiteraard ook. Toch zou ik vanuit mijn hart meer voor hem willen doen en dat weet hij ook.

Mochten we elkaar om wat voor reden dan ook ooit uit het oog verliezen dan ga ik hem nog enorm missen. Ik werd er in meetings al op attent gemaakt dat ik hem soms imiteer. Dat schijn ik wel vaker te doen met typetjes die mij opvallen. Sommige collega’s weten daar inmiddels alles van 🙂

 

Deel dit bericht eens via: